Cafékronieken: café Halfweg in Maasbree

Ze waren voor velen een belangrijke plek om even af te schakelen. Men kon er terecht voor een luisterend oor, een bekend gezicht en een vers getapt pilsje dat altijd smaakte. Deze dorpscafés doorstonden de tand des tijds niet en maakten plaats voor iets nieuws. HALLO Peel en Maas verzamelde verhalen over een aantal van hen en bundelde ze in een serie. Café Halfweg tussen Maasbree en Koningslust werd in 1973 afgebroken voor de aanleg van de Midden Peelweg.

Halverwege Maasbree en Helden, op een steenworp afstand van Koningslust, lag tot begin jaren 70 café Halfweg. Het was de stamkroeg voor veel inwoners van Koningslust, een pleisterplaats voor reizigers, de plek waar veehandelaren hun aankopen en verkopen bespraken en volgens sommigen een rustplaats voor 'vrijers' die tussen de dorpen pendelden.

Viaduct
Het café, dat in die tijd werd uitgebaat door Sjraar (van Nelle Graad) Smets en zijn vrouw Fien, werd in 1973 gesloopt. Het moest plaatsmaken voor de aanleg van de Midden Peelweg. In 2015 kwam er de rotonde Halfweg, die de Midden Peelweg (N277) en de Provincialeweg (N275) met elkaar verbindt. De broer van Sjraar, Twan, weet nog dat zijn vader een vooruitziende blik had over het viaduct. "Mijn vader voorspelde dat de Midden Peelweg nooit over de Maas naar Duitsland zou gaan. Hij kreeg gelijk. Dat werd de A67. Binnen 50 jaar hebben ze het viaduct afgebroken."

De Maasbreese Sjraar nam het café in 1965 over van zijn vader Graad en bestierde het café samen met zijn vrouw Fien. "Sjraar begon met de verkoop van koffie", weet Twan nog. "Daarvoor was er alleen sterke drank, bier en frisdrank te koop." Door een toename aan verkeer begon Sjraar al snel met de verkoop van uitsmijters en later friet, snacks en biefstuk. De zaak werd in die periode zelfs vergroot en in 1968 kwam er een disco-installatie die voor veel bezoekers zorgde. "Als men wilde komen dansen op zaterdagavond, moest er gereserveerd worden", vertelt Twan. "In het weekend werkten we met drie man barpersoneel en drie kelners."

Na de sluiting van café Halfweg in 1973 namen Sjraar en Fien hetzelfde jaar nog café Naus in Grashoek over en doopten het om tot dancing Romantika. Van 1973 tot 1976 had Sjraar vervolgens nog de Citybar in Panningen, voordat hij stopte met een leven als kastelein. Hij ging weer in Maasbree wonen en werd ijscoman.

De naam 'Nellegraad' komt van Sjraars voorouders Gerard Smets en Petronella Hillen, die in de negentiende eeuw leefden. Enkele dagen na de geboorte van hun jongste zoon overleed Gerard op 51-jarige leeftijd. Petronella bleef achter met zes kinderen. Wanneer na zijn overlijden over de kinderen 'van Graad' werd gesproken, werden ook verwezen naar hun moeder Petronella of 'Nel'. Dat werd uiteindelijk 'Nellegraad'. Gerardus (Graad), de latere uitbater van café Halfweg én de vader van Sjraar en Twan, werd vernoemd naar zijn opa

Mijnenveld
'Graad' nam ergens in de jaren 30 het café over van waarschijnlijk zijn vader, zegt Twan. Graad was een man die bekend stond om zijn zeer sterke verhalen. Die heeft ook Ben Smets, lid van Historische Werkgroep De Brede en ver familielid van 'Graad', gehoord. "Hij zou in de jaren 60 een gast van het café urenlang op het erf hebben laten staan, omdat hij geen stap durfde te zetten. Graad had hem wijsgemaakt dat er mijnen lagen", aldus Ben.

Dat verhaal herinnert Twan zich ook ook nog. Het café was bezig met een nieuwe parkeerplaats voor vrachtverkeer. Voor de grap plaatste Sjraar daar borden bij en spande er lint omheen. "Daarop stond: 'Pas op, levensgevaarlijk terrein. Hier ligt een mijnenveld!'", vertelt Twan. "Fietsenmaker Piet Aarts uit Beringe zette zoals altijd op zaterdagmiddag zijn fiets tegen een kastanjeboom, achter de linten." Opa Graad schoot in actie en maande Piet om stokstijf te blijven staan vanwege alle mijnen. "Hij moest wachten totdat de mensen van de mijnopruimingsdienst waren geweest. Tussendoor liep opa over het mijnenveld en bracht Piet af en toe een pilsje, waarbij hij zonder ergens op te letten het terrein overstak. Piet begreep er niets van." Om 18.00 uur was het goed geweest en Graad liep met fiets en al door het mijnenveld om in het café een pilsje te drinken op kosten van het Ministerie van Defensie. "Had die arme man de hele middag in dat 'mijnenveld' gestaan", aldus Twan.

Casino
Twan beaamt dat de gekste dingen gebeurden in het café van zijn broer. "Fien heeft nog een schoendoos vol met allerlei contracten van klanten die in de maling werden genomen", vertelt hij. "Er werd overigens wel altijd sportief mee gelachen." Twan kan zich nog herinneren dat het café wel eens het eerste casino van Noord-Limburg werd genoemd. "Veehandelaren zaten soms van 09.00 tot 22.00 uur te kaarten in de kroeg. Soms gebeurde het dat midden in de nacht het vee van de ene aanhanger op de andere moest worden geladen. Had er weer iemand verloren die niet voldoende geld had om te betalen. Dan maar in natura. Daarom zeiden ze ook vaak: Beej Nellegraad gebeurt altied wal get."

Tekst: Kim Jacobs en Rob Dieleman
Beeld: gemeentearchief Peel en Maas/voormalige gemeente Maasbree via PeelenMaasNet

Bron: Nieuwsblad Midden-Limburg (1973, 24 augustus). "Bar-dancing Romantika opent".
Met dank aan Ben Smets en Twan Smets

Café Halfweg begin jaren 70